201606.25
0
0

W piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że prawo wekslowe i jego stosowanie przeszło w Polsce trzy etapy.1 Były one i są pochodną aktualnego ustroju polityczno-gospodarczego.

OKRES MIĘDZYWOJENNY

Pierwszym etapem był okres międzywojenny. Znaczenie gospodarcze weksla przed wybuchem II wojny światowej było w Polsce bardzo doniosłe, albowiem weksel miał szerokie i powszechne zastosowanie w ówczesnej gospodarce rynkowej.2

OKRES POWOJENNY

W latach powojennych, będących drugim etapem stosowania prawa wekslowego w naszym kraju, znaczenie weksli zostało drastycznie ograniczone z uwagi na przekształcenie systemu gospodarczego. Był to rezultat obowiązywania gospodarki centralnie planowanej, która spowodowała, że weksle praktycznie wyszły z powszechnego użycia. Stosowano je wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, najczęściej jako zabezpieczenie zapłaty w sprzedaży ratalnej albo spłaty kredytu. Weksel stracił swoją funkcję obiegową. W obrocie krajowym występował przede wszystkim jako weksel kaucyjny i gwarancyjny. W okresie powojennym weksel miał największe znaczenie w handlu zagranicznym z krajami kapitalistycznymi.

OKRES PO TRANSFORMACJI USTROJOWEJ I GOSPODARCZEJ

Trzecim etapem był okres transformacji ustrojowej i gospodarczej przełomu lat 80. i 90., który przyniósł nadzieję na renesans obrotu wekslowego.3 Na mocy zarządzenia Prezesa Narodowego Banku Polskiego Nr 17/89 z dnia 18 października 1989 roku w sprawie warunków, którym powinny odpowiadać weksle przyjmowane przez Narodowy Bank Polski od innych banków do redyskonta (Dz. Urz. NBP Nr 5, poz. 12) oraz zarządzenia Nr A/5/89 z dnia 18 października 1989 roku w sprawie wprowadzenia regulaminu redyskontowania weksli przez Narodowy Bank Polski (Dz. Urz. NBP Nr 5, poz. 13) został przywrócony normalny obrót wekslowy w Polsce.

W relatywnie krótkim czasie odżyły funkcje weksla, przede wszystkim jako środka kredytu i zabezpieczenia. Coraz większego znaczenia zarówno w obrocie krajowym, jak i zagranicznym, nabrały funkcja kredytowa i obiegowa weksla. Weksel aktualnie występuje jako konieczny instrument gospodarki rynkowej, albowiem pozwala na dokonywanie w obrocie gospodarczym różnorodnych transakcji, bez konieczności natychmiastowej zapłaty gotówką.

Korzyści, jakie wiążą się ze stosowaniem weksli w obrocie gospodarczym, wynikają również z możliwości wykorzystywania uproszczonego trybu postępowania sądowego w egzekwowaniu należności wekslowych. Jeżeli po uzupełnieniu weksla i zawiadomieniu wystawcy o tym fakcie opóźnia się on z zapłatą należności to możliwe jest wytoczenie powództwa wekslowego, które, co do zasady, realizowane jest w postępowaniu nakazowym, wszczynanym na pisemny wniosek powoda zgłoszony w pozwie. Prawidłowo uzupełniony weksel in blanco stanowi pisemny dowód uznania długu i skutkuje wydaniem przez sąd nakazu zapłaty.


1 L. Bagińska, Prawo wekslowe i czekowe, C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 9.
2 R. Jastrzębski, Funkcje weksla w II Rzeczypospolitej, Warszawa 2003, s. 55 i n.
3 J. Jastrzębski, M. Kaliński, Prawo…, str. 35.

Skomentuj

Twój adres e-mail nie będzie publikowany. Wymagane pola zostały zaznaczone. *